I   Trang chủ   I  Thảo luận   I  Thông tin phản hồi   I  English
 
Giới thiệu
Đặc điểm lưu vực
Nguồn nước
Nông nghiệp
Công trình thuỷ lợi
Quản lý khai thác
Phòng chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai
Thuỷ điện
Thuỷ sản
Giao thông
Xây dựng đô thị hạ tầng cơ sở
Quy hoạch
Khoa học công nghệ
Hợp tác quốc tế
Các hoạt động của văn phòng Ban
Bản tin
Văn bản pháp quy


Số lượt truy cập





_Weblink
 
 
 
QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NUỚC - NHỮNG KHÁI NIÊM CƠ BẢN
 

Khái niệm quản lý tổng hợp TNN đã được biết đến từ lâu, tuy nhiên cùng với thời gian, nội dung của nó ngày càng được bổ sung và hoàn thiện.

Ngay từ trước những năm 90, sự suy giảm tính bền vững trong khai thác nguồn nước đã khiến nhiều nhà quản lý đặt mối quan tâm nhiều vào giải pháp tổng hợp với mục tiêu đạt được sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên trong thời kỳ đầu tiên người ta thường có tham vọng giải quyết vấn đề một cách toàn diện, có nghĩa là tất cả các hợp phần trong quản lý tài nguyên nước đều được đưa vào và giải quyết đồng thời. Cách hiểu này đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc trong quá trình điều tra, phân tích toàn bộ hệ sinh thái. Thực tiễn cho thấy rằng sản phẩm quy hoạch sau khi làm ra ít có tác dụng thực tế vì thời gian trôi qua, nhiều công trình mới đã được xây dựng, nhiều yếu tố mới phát sinh, và quy hoạch lại trở nên lạc hậu ngay từ lúc mới ra đời.

Hiện nay, cách hiểu tổng hợp giữ lại ý tưởng chung về toàn diện, nhưng tập trung vào những vấn đề cốt lõi và thực tiễn hơn. Giải pháp tổng hợp không tìm ra cách giải quyết tất cả các hợp phần và mối liên kết mà chỉ giải quyết những cái được coi là chính yếu. Qua nhiều bước và cùng với thời gian, giải pháp tổng hợp sẽ được mở rộng ra và trở thành giải pháp toàn diện. Cơ sở của giải pháp tổng hợp là 4 diểm sau đây:

Thứ nhất, nó chấp nhận rằng chúng ta không hiểu được tất cả mọi biến động trong một hệ thống. Nếu chúng ta hiểu kỹ được 75-80% quy luật biến động của hệ thống thì đã tuyệt vời rồi.

Thứ hai, các biến động chính của hệ thống thường do các yếu tố chủ chốt gây ra. Các yếu tố còn lại ảnh hưởng không lớn, và nếu chúng ta đi vào nghiên cứu nó thì sẽ hao tốn nhiều công sức  không tương xứng với hiệu ích đem lại.

Thứ ba, tính đến trường hợp chúng ta bỏ công nghiên cứu tất cả các yếu tố, thì khả năng chi phối được tất cả các yếu tố đó cũng không dễ dàng do đó hiệu quả nghiên cứu sẽ không cao.

Thứ tư, giải pháp tổng hợp cho phép các chiến lược có thể thực hiện trong thời gian hợp lý hơn.

Cần phải nói rằng cho tới nay, mặc dù quan niệm về quản lý tổng hợp lưu vực sông được trình bày trong khá nhiều báo cáo và tài liệu quy hoạch nhưng trên thực tiễn hiếm khi thực hành được giải pháp này. Lý do chính là do sự phân tán về quản lý đối với tài nguyên nước về ranh giới hành chính cũng như theo các Bộ, ngành chuyên môn mà sự phối hợp đa ngành liên lãnh thổ hiện nay rất khó thực hiện.

Theo tài liệu của GWP, quản lý tổng hợp tài nguyên nước được định nghĩa: “Là một quá trình đẩy mạnh, phối hợp phát triển và quản lý nguồn nước, đất đai và tài nguyên liên quan, để tối đa hoá lợi ích kinh tế và phúc lợi xã hội một cách công bằng mà không phương hại đến tính bền vững của các hệ sinh thái thiết yếu”.

Quản lý tổng hợp ngày nay quan tâm đặc biệt đến tác động qua lại giữa con người và thiên nhiên, do đó tổng hợp được xem xét theo cả hai hệ: Hệ tự nhiên và hệ con người.

Tổng hợp về mặt tự nhiên bao gồm các khía cạnh sau:

-          Tổng hợp quản lý nước ngọt và và quản lý vùng ven biển.

-          Tổng hợp quản lý “nước xanh lá cây” và “nước xanh da trời”.

-          Tổng hợp nước mặt và nước dưới đất.

-          Tổng hợp số lượng và chất lượng trong quản lý tài nguyên nước.

-          Tổng hợp những lợi ích liên quan đến nước ở thượng lưu và hạ lưu.

Tổng hợp về mặt con người bao gồm những khía cạnh sau:

-          Khi phân tích tài nguyên nước phải kết hợp phân tích các hoạt động của con người và cơ cấu dịch vụ.

-          Tổng hợp liên ngành trong quá trình lập chính sách quốc gia.

-          Tổng hợp tất cả các bên liên quan trong quá trình quy hoạch và quyết định.

-          Tổng hợp quản lý nước và nước thải.

Nếu làm tốt các mặt tổng hợp trên trong quan hệ hài hoà giữa ba thành tố kinh tế - xã hội – môi trường, chúng ta sẽ đạt được sự quản lý tài nguyên nước bền vững.

Quản lý tổng hợp lưu vực sông lấy lưu vực sông làm cơ sở và xem lưu vực sông là một hệ thống thống nhất mà trong đó có tác động qua lại giữa nước, đất đai và môi trường. Phương pháp này cũng nhằm quản lý lưu vực sông như là một thực thể với những mục đích bảo vệ toàn bộ năng suất của các nguồn tài nguyên một cách lâu bền, đồng thời bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường tại lưu vực sông. Ở Úc thuật ngữ “quản lý tổng hợp lưu vực sông” đồng nghĩa với “quản lý toàn bộ lưu vực sông”.

            Quản lý tổng hợp lưu vực sông là một phần của việc quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Mặc dù quản lý lưu vực sông thuộc lĩnh vực quản lý nguồn nước, nhưng công tác quản lý lưu vực sông không phải chỉ liên quan đến việc bảo vệ chất lượng và khối lượng nước trong lưu vực sông. Trái lại công tác quản lý lưu vực sông còn liên quan tới mọi khía cạnh của việc quản lý đất đai trong lưu vực cũng như trong quản lý toàn thể các hoạt động khác như: quản lý thành thị, quản lý công nghiệp hay quản lý xã hội mà còn có thể ảnh hưởng đến việc quản lý lưu vực sông và làm giảm khả năng đạt được những mục tiêu quản lý đường phân thuỷ đã được đề ra.

            Một quan chức người Canada, giáo sư Bruce Mitchell, trong công tác quản lý tổng hợp lưu vực sông đã mô tả khái niệm theo cách mà ông gọi là “ ba chữ P”: triết lý, quá trình và sản phẩm. (philosophy, process and product).

            Vì là một triết lý nên việc quản lý tổng hợp lưu vực sông là một lối suy nghĩ đặc biệt về những vấn đề quản lý nguồn tài nguyên. Lối suy nghĩ này cũng mô tả lưu vực sông như là một hệ thống và có liên quan đến việc quản lý hệ thống này trên cơ sở tổng thể.

            Như một triết lý, quản lý tổng hợp lưu vực sông phải được xem là một quá trình. Quá trình này phải linh động và uyển chuyển nhằm giải quyết những hoàn cảnh và điều kiện thay đổi. Quá trình này cũng bao gồm việc tích luỹ thêm kiến thức khi công tác quản lý được tiến triển và tích luỹ ngày càng nhiều thông tin liên quan đến các quá trình quản lý.

            Sau cùng nếu việc quản lý tổng hợp lưu vực sông có giá trị thiết thực thì nó phải là một sản phẩm. Điều này có nghĩa là việc quản lý tổng hợp lưu vực sông phải mang lại kết quả và những thành quả này được thể hiện qua việc chuẩn bị và thực hiện một kế hoạch hành động. Cũng cần thiết phải nhấn mạnh rằng kế hoạch quản lý này tự nó không phải là mục tiêu mà là phương tiện để đạt tới mục tiêu. Nó phải mang lại hiệu quả thông qua những hoạt động thực tiễn trong lưu vực sông nhằm đạt được những mục tiêu của công việc quản lý.

 

 
CÁC TIN KHÁC
  THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KHAI THÁC TÀI NGUYÊN NƯỚC

 

 
TIN VẮN
 

HyperLink
HyperLink
HyperLink

_ Tools
  Acrobat pdf
  Mapinfo pro


 
Văn phòng ban Quản lý Quy hoạch lưu vực sông Hồng-sông Thái Bình * Viện Quy hoạch Thuỷ Lợi
162A Trần Quang Khải, Hà nội, Việt Nam\Điện thoại: 84-4 8267020 Fax: 84-4 8252807 Email:iwrp.hanoi@hn.vnn.vn